Asgari Ücretlinin Parası Otobüslere Yar Oldu! Ulaşım Gücü 21 Yılda Nasıl Geriledi?

0

BEĞENDİM

0

İstanbul’da toplu ulaşıma 16 Şubat itibarıyla yüzde 20 zam gelmesiyle birlikte asgari ücretlinin ulaşım yükü bir kez daha tartışma konusu oldu. Otobüs, metro, metrobüs ve vapur ücretlerindeki artış, özellikle her gün toplu taşıma kullanan milyonlarca çalışan için bütçe dengesini doğrudan etkiliyor. Peki 2005’ten bu yana tablo nasıl değişti? Asgari ücretlinin ulaşımda alım gücü gerçekten eridi mi?

2005’ten 2026’ya Ulaşım Fiyatları Nasıl Değişti?

2005 yılında İstanbul’da tam bilet ücreti 1,10 TL, öğrenci bileti 0,75 TL seviyesindeydi. Aylık tam abonman 70 TL, öğrenci abonman ise 35 TL olarak uygulanıyordu. Aradan geçen 21 yılda hem enflasyon hem de ulaştırma maliyetleri ciddi artış gösterdi.

2026 itibarıyla tam bilet 42 TL’ye, öğrenci bileti 17,08 TL’ye yükseldi. Aylık tam abonman 3.298 TL, öğrenci abonman ise 494 TL oldu. Bu dönemde tam bilette yüzde 3.718, tam abonmanda ise yüzde 4.611 oranında artış yaşandı. Ulaştırma enflasyonu da 2005’ten 2026 başına kadar yaklaşık yüzde 3.030 seviyesine ulaştı.

Asgari Ücretlinin Alım Gücü Ne Diyor?

2005 yılında bir asgari ücretli maaşıyla 444 tam ya da 652 öğrenci bileti alabiliyordu. Aynı dönemde 7 tam ya da 14 öğrenci aylık abonman satın almak mümkündü.

2026’da ise 28.075 TL olan asgari ücretle 668 tam ya da 1.644 öğrenci bileti alınabiliyor. Aylık abonman tarafında ise 9 tam ya da 58 öğrenci abonman mümkün görünüyor.

Bu tablo ilk bakışta nominal bir artışa işaret etse de, özellikle 2024 sonrası zirve yapan alım gücünün 2026’daki son zamla birlikte yeniden gerilediği görülüyor. Ayrıca kiraların yükselmesi nedeniyle merkeze uzak bölgelerde yaşayan çalışanların ulaşımı daha yoğun kullanması, fiili harcamayı artırıyor.

Enflasyon ve Şehirleşme Baskısı

İstanbul gibi dev bir metropolde ulaşım sadece bir kalem değil, zorunlu bir gider. Özellikle kira fiyatlarının artmasıyla birlikte şehir merkezinden uzaklaşan çalışanlar, daha uzun mesafe ve daha fazla aktarma yapmak zorunda kalıyor. Bu da aylık ulaşım maliyetini kağıt üzerindeki hesaplamaların ötesine taşıyor.

Sonuç olarak, asgari ücretlinin ulaşımda tamamen kaybettiğini söylemek zor; ancak son zamlarla birlikte kazanımların bir kısmının eridiği açık. Ulaşım giderleri, büyük şehirlerde çalışan kesim için hâlâ en kritik harcama kalemlerinden biri olmaya devam ediyor.